Útgreiðsla


Tekjuskattur er dreginn af séreignarsparnaði og tilgreindri séreign við útgreiðslu enda var innborgunin ekki skattlögð. Skattlagning tekna er þrepaskipt. Það er á ábyrgð umsækjanda að tilgreina í hvaða skattþrepi skattgreiðslur skuli vera og um nýtingu persónuafsláttar.

Hvenær má taka út séreign?


Hægt er að taka út séreignarsparnað í eftirfarandi tilvikum:

Við 60 ára aldur 

Séreignarsparnaður er laus til útgreiðslu við 60 ára aldur, að því gefnu að a.m.k. tvö ár séu liðin frá fyrstu innborgun. Hægt er að fá greidda út ákveðna fjárhæð, alla innistæðuna eða að dreifa útborgun með jöfnum mánaðarlegum greiðslum.Hægt er að greiða áfram í séreign eftir að útgreiðsla hefst. Slíkt kann að vera hagkvæmt vegna mótframlags launagreiðanda.

Vegna örorku

Séreignarsparnaður er laus til útgreiðslu fyrir 60 ára aldur ef starfsgeta skerðist vegna örorku. Greiðslum skal þá dreift jafnt á 7 ár, miðað við 100% örorku. Árleg útgreiðsla lækkar og úttektartími lengist í hlutfalli við lækkun örorkuprósentu. 

Vegna fráfalls

Séreignarsparnaður erfist að fullu við fráfall og skiptist samkvæmt reglum erfðalaga. Láti rétthafi ekki eftir sig maka eða börn rennur séreignin til dánarbús. Erfingjar eiga kost á að geyma inneign sparnaðarins og ávaxta áfram eða að sækja um útgreiðslu. Tekjuskattur er dreginn af séreignarsparnaði við útgreiðslu en ekki erfðafjárskattur. 

Yfirlit um framvindu skipta skal fylgja við skiptingu séreignarsparnaðar vegna fráfalls. Yfirlitið fæst hjá sýslumanni.

Hægt er að taka út tilgreinda séreign í eftirfarandi tilvikum:

Við 62 ára aldur

Tilgreind séreign er laus til útgreiðslu við 62 ára aldur, og skulu greiðslur að lágmarki dreifast fram til 67 ára aldurs. Óski rétthafi þess er heimilt að víkja frá fyrrgreindum endurgreiðslutíma ef innstæðan er undir 500.000 kr. Viðmiðunarfjárhæð þessi breytist árlega í hlutfalli við breytingu á vísitölu neysluverðs til verðtryggingar miðað við grunnvísitöluna 173,5 stig.

Vegna örorku

Tilgreind séreign er laus til útgreiðslu fyrir 62 ára aldur ef starfsgeta skerðist vegna örorku. Greiðslum skal þá dreift jafnt á 7 ár, miðað við 100% örorku. Óski rétthafi þess er heimilt að víkja frá fyrrgreindum endurgreiðslutíma ef innstæðan er undir 500.000 kr. Viðmiðunarfjárhæð þessi breytist árlega í hlutfalli við breytingu á vísitölu neysluverðs til verðtryggingar miðað við grunnvísitöluna 173,5 stig. Árleg útgreiðsla lækkar og úttektartími lengist í hlutfalli við lækkun örorkuprósentu. 

Vegna fráfalls

Tilgreind séreign erfist að fullu við fráfall og skiptist samkvæmt reglum erfðalaga. Láti rétthafi ekki eftir sig maka eða börn rennur séreignin til dánarbús. Erfingjar eiga kost á að geyma inneign sparnaðarins og ávaxta áfram eða að sækja um útgreiðslu. Tekjuskattur er dreginn af séreignarsparnaði við útgreiðslu en ekki erfðafjárskattur. 

Yfirlit um framvindu skipta skal fylgja við skiptingu tilgreindrar séreignar vegna fráfalls. Yfirlitið fæst hjá sýslumanni.

Sækja um útgreiðslu


Útgreiðsla valkvæðs séreignarsparnaðar

Fylla þarf út beiðni um útborgun séreignarsparnaðar, sem þarf að berast fyrir 20. dag þess mánaðar sem útgreiðsla á að hefjast í. Greitt er út síðasta virka dag mánaðar. 

Útgreiðsla tilgreindrar séreignar

Fylla þarf út beiðni um útborgun tilgreindrar séreignar, sem þarf að berast fyrir 20. dag þess mánaðar sem útgreiðsla á að hefjast í. Greitt er út síðasta virka dag mánaðar. 

Tryggingastofnun


Greiðslur séreignarsparnaðar og tilgreindrar séreignar hafa hvorki áhrif á grunnlífeyri né tekjutryggingu frá Tryggingastofnun.

Séreignarsparnaður og tilgreind séreign getur þó haft áhrif á útreikning greiðslna frá Tryggingastofnun þegar um er að ræða uppbót á lífeyri. Þetta getur t.d. átt við þegar um er að ræða mikinn lyfjakostnað, eða við svokallaða lágmarksframfærslutryggingu sem tryggir lífeyrisþegum lágmarksgreiðslu ef tekjur þeirra eru undir tilteknum tekjuviðmiðum.